<h2>Sık Kullanılan Linux Komutları</h2>

<h3>Dosya ve Dizin İşlemleri</h3>
<pre>
# Dizin içeriğini listele
ls -la

# Dizin değiştir
cd /var/www/html

# Dosya oluştur
touch dosya.txt

# Dizin oluştur
mkdir yeni_klasor

# Dosya/dizin kopyala
cp kaynak hedef
cp -r klasor yeni_klasor

# Dosya/dizin taşı veya yeniden adlandır
mv eski_ad yeni_ad

# Dosya/dizin sil
rm dosya.txt
rm -rf klasor

# Dosya içeriğini görüntüle
cat dosya.txt
less dosya.txt
tail -f /var/log/syslog
</pre>

<h3>Dosya Düzenleme</h3>
<pre>
# Nano editör
nano dosya.txt

# Vim editör
vim dosya.txt
# i: düzenleme modu
# Esc: komut modu
# :wq: kaydet ve çık
# :q!: kaydetmeden çık
</pre>

<h3>Sistem Bilgisi</h3>
<pre>
# Disk kullanımı
df -h

# Bellek kullanımı
free -m

# CPU bilgisi
top
htop

# Sistem bilgisi
uname -a

# Çalışan işlemler
ps aux
</pre>

<h3>Ağ Komutları</h3>
<pre>
# IP adresi
ip addr
ifconfig

# Ağ bağlantısı test
ping google.com

# Port kontrolü
netstat -tulpn
ss -tulpn

# DNS sorgusu
nslookup domain.com
dig domain.com
</pre>

<h3>Servis Yönetimi (systemd)</h3>
<pre>
# Servis durumu
systemctl status nginx

# Servisi başlat
systemctl start nginx

# Servisi durdur
systemctl stop nginx

# Servisi yeniden başlat
systemctl restart nginx

# Servisi etkinleştir (açılışta başlat)
systemctl enable nginx
</pre>

<h3>Paket Yönetimi</h3>

<h4>Ubuntu/Debian (apt)</h4>
<pre>
apt update
apt upgrade
apt install paket_adi
apt remove paket_adi
</pre>

<h4>CentOS/RHEL (yum/dnf)</h4>
<pre>
yum update
yum install paket_adi
yum remove paket_adi
</pre>

<h3>Dosya İzinleri</h3>
<pre>
# İzinleri görüntüle
ls -la

# İzin değiştir
chmod 755 dosya
chmod -R 755 klasor

# Sahiplik değiştir
chown kullanici:grup dosya
chown -R www-data:www-data /var/www/html
</pre>